სიამოვნება, თავი, რქები და ხორცი – ამ მიზეზებით ადამიანებმა წითელ ნუსხაში შეტანილი სახეობები გაანადგურეს

თითქმის გადაშენებული კავკასიური ირმების გადასარჩენად ერთადერთი გამოსავალი მათი ხელოვნური შეჯვარებაა. ბრაკონიერების სიამოვნებისთვის, კავკასიიდან არა მხოლოდ ირემი არამედ ჯიხვი, ლემური და სხვა მტაცებელი ფრინველებიც ქრებიან.

80-იანი წლები მათი ხოცვის კუთხით კატასროფულიაღმოჩნდა. სიამვნება, ცხოველის თავი, რქები და ხორცი – სულ ესაა, რის გამოც იშვიათი კავკასიური სახეობები გადაშემდნენ.

რა იშვიათი სახეობის  ცხოველები და ფრინველები გაანაგდურეს ადამიანებმა; არსებობს თუ არა მათი ხელოვნურად შეჯვარების შესაძლებლობა; რა ხდება თბილისის ზოოპარკში; რა ღირს სპილო, მაიმუნი თუ სხვა ცხოველები; რომელი ცხოველის ტრანსპორტირება დაჯდა  150 000 ევრო; რითი წამლავენ ზოოპარკში ცხოველებს  ამ და სხვა საინტერესო საკითხებზე „მედიაცენტრ მთავარს“ თბილისის ზოოპარკის დირექტორი, გარეულ თუ შინაუარ ცხოველებზე არანორმალურად შეყვარებული ზურაბ გურიელიძე ესაუბრა.

მედიაცენტრი მთავარი: საფრთხე, რომელიც კავკასიურ ირემთან დაკავშირებით არსებობს, საკმაოდ მასშტაბურია.  განსაკუთრებით საქართველოში,  სადაც ბრაკონიერების „დამსახურებით“ ირმები თითქმის გადაშენდნენ. რეალურად, დაგვრჩა წითელ ნუსხაში შეტანილი სახეობა?

ზურა გურიელიძე: ირმების რაოდენობა მთლიანად კავკასიაში ძალიან შემცირებულია. სომხეთში, ის საერთოდ გაქრა, აზერბაიჯანშიც და სხვა მიმდებარე ტერიტორიებზეც თითქმის არ შემორჩა.  საქართველოში კი სულ რამდენიმე დარჩა ლაგოდეხის ნაკრძალში, ბორჯომ-ხარაგაულსა და გარდაბანში.

„მედიაცენტრი მთავარი:“  რა არის მათი განადგურების მიზეზი?

ზურაბ გურიელიძე: ამ ცხოველების გაქრობა ჯერ კიდევ 70-იან წლებში დაიწყო, 90-იან წლებში კი, ბრაკონიერობა და ცხოველების ხოცვა  მასობრივ კატასტროფად იქცა. თუ 1991 წელს, ლაგოდეხის ნაკრძალში აღრიცხული იყო 1400 ირემი, 1997 წელს  80 შემორჩა. მიზეზი მარტივად შეიძლება აიხსნას – ირმებს უმოწყალოდ ხოცავდნენ.  

„მედიაცენტრი მთავარი:“  შეგვიძლია  ირმების გადაშენება და გაქრობა შევაჩეროთ? 

ზურაბ გურიელიძე:  რადგან ირმები დაშორებულები არიან ერთმანეთს,  შეხვედრას ვერ ახერხებენ. აქედან გამომდინარე, მათი შეჯვარება ვერ ხერხდება.  ერთადერთი გამოსავალი დამატებითი პოპულაციების შექმნაა, რომ მათი ერთმანეთთან დაკავშირება მოხდეს.

„მედიაცენტრი მთავარი:“ ეს იმას ნიშნავს, რომ ირმების ხელოვნურ შეჯვარებას აპირებთ?

ზურაბ გურიელიძე: დიახ, ასეა. უკვე შერჩეულიც გვაქვს ადგილები, თბილისის ეროვნული პარკი, ალგეთის დაცული ტერიტორიები, სადაც ირმების შეჯვარება  ხელოვნურად უნდა მოხდეს.  ასევე, ტყეში უნდა ავუშენოთ მარტივი ტიპის ვოლიერი, რომ იქ ადაპტაცია განიცადონ და შემდეგ, კარი გავუღოთ და გავუშვათ. იგივე სიტუაციაა ნიამორზეც, რომლის განადგურების ძირითადი მიზეზი ბრაკონიერობაა.

მედიაცენტრი მთავარი:  როგოც ვიცი, შეჯვარებამდე ირმების მთელ გენიოლოგიას იკვლევთ, მართალია და რისთვის აკეთებთ ამას?

ზურაბ გურიელიძე: დიახ, ასეა. ვისაც ვაჯვარებთ, დარწმუნებულები უნდა ვიყოთ, რომ ნამდვილად ის ქვესახეობაა, რაც გვჭირდება. საუბარია, კავკასიურ, კეთილშობილურ ირემზე. როდესაც ჩამოგვყავს მშობელი ინდივიდები, დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ იგივე ქვესახეობაა. ამაში როცა ვრწმუნდებით, მერე ვაჯვარებთ. აბსოლუტურად შესაძლებელია იმის დადგენა, ვინც ჩამოგვყავს, მისი წინაპარი ვინ იყო. ყველა ზოოპარკშია დაცული შესაბამისი მონაცემები  თითოეული ცხოველი რეგისტრირებულია. ყველა ზოოპარკში იციან, ვინ იყო მისი მშობელი, მისი წინაპრები, საიდან მოდიან, მთელი ინფორმაცია ამ ცხოველზე ცნობილია. თუ ნაკლოვანება არსებობს, თავს ვიკავებთ ან თუ ეჭვი გვეპარება, ვატარებთ გენეტიკურ ანალიზს.

„მედიაცენტრი მთავარი:“  რისთვის ხოცავენ ირმებს, უბრალოდ სიამოვნებისთვის?

ზურაბ გურიელიძე: მთავრი  სიამოვნებიაა. 90-იან წლებში ჩვენ ნანახი გვაქვს ჯიხვების სასაკლაო. დაახლოებით ათეული ჯიხვი იყო დახოცილი და წაღებული იყო მხოლოდ რქები. ჯიხვის შემთხევაში ინტერესი რქებია, ირმის შემთხვევაში კი თავი, რქები და ხორციც. 

„მედიაცენტრი მთავარი:“ ირმების გარდა, კიდევ რომელიც ცხოველებია გადაშენების პირას?

ზურაბ გურიელიძე:  მთლიანად გაქრა ლეოპარდი, თუმცა, მიზეზი მარტო ბრაკონიერობა არ არის და აქ კიდე სხვა მიზეზებია.  ჩვენ ვცდილობთ და ვმუშაობთ ამ საკითხებზე, რომ შევისწავლოთ მიზეზები.

„მედიაცენტრი მთავარი:“ გასაგებია, რომ ბრაკონიერობა იყო საქართველოში ირმის გაქრობის მიზეზი, სხვა ქვეყნებშიც იგივე მიზეზით განადგურდა?

ზურაბ გურიელიძე: სხვა ქვეყნებშიც, ძირითადი მიზეზი იყო  ბრაკონიერობა. ასევე,  გარემო პირობების და სასიცოცხლო არეალის შემცირება. სოფლის მეურნეობის სამინისტროსგან  საძოვრების და სახნავ-სათესი მიწების ათვისება ხდებოდა, რაც ხელს უშლის მსგავსი ცხოველების დასახლებას. 

„მედიაცენტრი მთავარი:“  რაც შეეხება გარეულ ფრინველების, ამ მხრივ   რა მდგომარეობა გვაქვს?

ზურაბ გურიელიძე: სვავი და ზოგადად, ლეშიჭამია ფრინველები ძალიან დიდი საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან. ამის მიზეზი არის, ბრაკონიერობა და არასწორი დამოკიდებულება ადამიანის მხრიდან. ადამიანები თვლიან, რომ ეს ფრინველები ზიანის მომტანნი არიან და უმოწყალოდ ანადგურებენ.  სინამდვილეში, ეს ასე არ არის, მათ ძალიან დიდი როლი აქვთ ეკო სისტემაში. თუნდაც იმაში, რომ დედამიწა ნარჩენებისგან გათავისუფლდეს.  

„მედიაცენტრი მთავარი:“ ახლა ზოოპარკში რამდენი ცხოველი და ფრინველი გვყავს და მათ მოვლა-პატრონობაზე რამდენი იხარჯება?

ზურაბ გურიელიძე: ზოოპარკში დაახლოებით 600 ცხოველი და ფრინველი გვყავს.  მათ მოვლა-პატრონობა წელიწადში დაახლოებით მილიონ ლარამდე ჯდება.

„მედიაცენტრი მთავარი:“  თქვენ ხშირად ამბობთ, რომ „ეს“ ცხოველი გვაჩუქეს, „ეს“ ფრინველი გამოგიგზავნეს, ტრანსპორტირების პროცესი როგორ ხდება, ან თუნდაც, ყიდვა, სად ყიდულობთ და როგორ ჩამოგყავთ, როგორც ამანათი?

ზურაბ გურიელიძე:  ირმის შეძენა,  ზოგადად, ცხოველის ყიდვა და ჩამოყვანა ძალიან რთული პროცესია. ირემი პრობლემას წარმოადგენს კავკასიისათვის, რადგან ჩვენ განსხვავებული ქვესახეობა გვაქვს. ევროპისთვის ირემი არანაირ პრობლემას არ წარმოადგენს. იქ ის ძალიან დიდი რაოდენობით არის, იქ პრობლემა სწორედ ირემია, რადგანაც სხვა სახეობებს უშლის ხელს.  კავკასიურ ირემს ვერსად ნახავთ, ის  მარტო ჩვენთან არის გავრცელებული და შესაბამისად, ვერც ვერსად შევიძენთ.

მაგალითად, ერთი მარტორქის  თბილისამდე ჩამოყვანა დაახლოებით  150 ათასი ევრო ჯდება.  ევროპის ზოოპარკები ცხოველებს  გვაძლევენ უფასოდ, ტრანსპორტირების თანხას კი ჩვენ ვიხდით.  წყალდიდობის შემდგომ, არამარტო ცხოველები მოგვცეს, არამედ ტრანსპორტირების თანხაც თავად დაფარეს.  

„მედიაცენტრი მთავარი:“ მაიმუნებთან დაკავშირებით როგორია მდგომარეობა?

ზურაბ გურიელიძე: მაიმუნების ორი სახეობა  ჩამოვიყვანეთ – მაკაკები და პავიანები. ისინი მარტივად მოსავლელები არიან და არ სჭირდებათ თბილი სახლები და ასე შემდეგ. ისინი ძალიან კარგად იტანენ დაბალ ტემპერატურას და ცუდ ამინდს.

„მედიაცენტრი მთავარი:“ მაიმუნი რა ღირს?  

ზურაბ გურიელიძე: სახეობას გააჩნია. მაგალითად ის სახეობები, რაც ჩვენ ჩამოვიყვანეთ,  მაკაკები და პავიანები, დაახლოებით 4-5 ათასი ევრო ეღირება. მარტო მისი ჩამოყვანა დიდ თანხებზე ადის.  ტრანსპორტირებისას ითვლიან არა ინდივიდების რაოდენიბით, არამედ დაკავებული ადგილის რაოდენობით, ანუ მოცულობით.

“მედიაცენტრი მთავარი:  რომელი იყო ყველაზე დიდი მოცულობის ცხოველი   რაც ჩამოიყვანეთ?

ზურაბ გურიელიძე: ეს იყო სპილო, რომლის წონა 6 ტონაა. ის სატვირთო მანქანით ჩამოვიყვანეთ. 3 საათიანი მგზავრობის ნაცვლად 12 სააათი დაგვჭირდა. შესაბამისი სიჩქარით უნდა გვევლო, ვჩერდებოდით, ვასვენებდით.

„მედიაცენტრი მთავარი:“  ტრაგიკული ან უბედური შემთხვევები გქონიათ ტრანსპორტირებისას?

ზურაბ გურიელიძე:  ჯერჯერობით, მხოლოდ ერთადერთი შემთხვევა გვქონდა, როცა ლემურმა ფეხი მოიტეხა.

მედიაცენტრი მთავარი:“ ზოოპარკის დამთვალიერებელი ხშირად გაკრიტიკებენ იის გამო, რომ მათ არ აძლევთ შესაძლებლობას, ცხოველები საკუთარი ხელით გამოკვებონ. რა არის ამის მიზეზი, უსაფრთხოება, დაავადების გადატანა თუ რა?

ზურაბ გურიელიძე: ჩვენთან, დამთვალიერებლის მხრიდან ცხოველის გამოკვება აკრძალულია  და ამას საკმაოდ მკაცრადაც  ვაკონტროლებთ.  ჯერ არ გვქონია შემთხვევა, როცა ცხოველიდან ადამიანზე რაიმე დაავადება გადავიდა. თუმცა, იმ დიდ ზოოპარკებში სადაც ცხოველთა გამოკვება დასაშვები იყო, მსგავსი შემთხვევების მომხდარა. არსებობს რისკი, რომ დაავადების გადატანა ორმხრივად მოხდეს – ცხოველიდან ადამიანზე ან პირიქით – ადამიანიდან ცხოველზე.

გარდა ამ მიზეზისა,  ცხოველებს აქვთ მათი შესაბამისი რაციონი. როცა ამ  რაციონის ათვისება არ ხდება, ჩვენ ამ რაციონში შეგვაქვს გარკვეული ცვლილებები. თუ ცხოველი არ ჭამს, ესეიგი რაღაც პრობლემა არსებობს.  როდესაც გარეშე პირის ცხოველს აჭმევს, ჩვენ  ვერ ვგებულობთ რა ჭამა.  საზოგადოება არც ისე გაცნობიერებულია ცხოველებთან დაკავშირებით, რომ თითოეული ცხოველის რაციონი იცოდეს. მაგალითად პოპკორნი, რომელსაც ხშირად უყრიან ცხოველებს,  ცხოველებისთვის საწამლავია. იგივე, კამფეტები, რომელსაც ხშირად უგდებენ, ცხოველები ვერ ინელებენ და პრობლემები ექმნებათ.  ეს არის მიზეზები, რის გამოც, დამთვალიერებელს ცხოველთან კონტაქტი და მისი გამოკვება ეკრძალება.


მსგავსი თემები

71 Thoughts to “სიამოვნება, თავი, რქები და ხორცი – ამ მიზეზებით ადამიანებმა წითელ ნუსხაში შეტანილი სახეობები გაანადგურეს”

  1. I together with my guys have already been taking note of the nice guides from the blog and then came up with a horrible suspicion I never thanked you for those tips. The young boys had been consequently stimulated to study them and have sincerely been loving those things. Many thanks for turning out to be so kind and then for picking out some very good topics millions of individuals are really wanting to discover. My very own honest apologies for not expressing gratitude to earlier.

  2. What i do not realize is actually how you’re not actually much more well-liked than you might be now. You’re so intelligent. You realize therefore considerably relating to this subject, produced me personally consider it from a lot of varied angles. Its like men and women aren’t fascinated unless it’s one thing to do with Lady gaga! Your own stuffs excellent. Always maintain it up!

  3. Rattling nice style and fantastic articles, very little else we require : D.

  4. Virtually all of the things you point out happens to be astonishingly accurate and it makes me wonder the reason why I hadn’t looked at this in this light previously. This particular piece really did switch the light on for me personally as far as this specific topic goes. Nonetheless at this time there is one position I am not too comfy with so whilst I attempt to reconcile that with the main theme of the position, permit me observe exactly what the rest of the readers have to say.Nicely done.

  5. Very interesting points you have observed, appreciate it for posting. “Curiosity is the key to creativity.” by Akio Morita.

  6. my

    It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this outstanding blog! I suppose for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to fresh updates and will talk about this website with my Facebook group. Chat soon!

  7. It is really a great and useful piece of info. I’m glad that you shared this helpful info with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

  8. hello!,I like your writing so much! share we communicate more about your post on AOL? I need an expert on this area to solve my problem. Maybe that’s you! Looking forward to see you.

  9. Great write-up, I am regular visitor of one¦s blog, maintain up the excellent operate, and It is going to be a regular visitor for a lengthy time.

  10. I have been checking out a few of your stories and i must say pretty nice stuff. I will make sure to bookmark your website.

  11. Wow! This could be one particular of the most helpful blogs We’ve ever arrive across on this subject. Actually Wonderful. I am also an expert in this topic therefore I can understand your effort.

  12. Wow! Thank you! I permanently wanted to write on my site something like that. Can I include a part of your post to my website?

  13. I do accept as true with all of the ideas you’ve presented to your post. They’re really convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are too brief for beginners. Could you please lengthen them a little from next time? Thank you for the post.

  14. I think this web site has very superb composed subject matter blog posts.

  15. I want to show thanks to the writer just for bailing me out of this type of problem. As a result of searching through the world wide web and meeting tips that were not beneficial, I assumed my life was done. Being alive devoid of the solutions to the problems you have solved by means of your good short article is a crucial case, as well as the ones that could have badly affected my career if I hadn’t noticed your blog. Your actual competence and kindness in dealing with almost everything was invaluable. I’m not sure what I would have done if I hadn’t come across such a point like this. I can now look forward to my future. Thanks for your time very much for this reliable and amazing help. I won’t be reluctant to endorse your site to anyone who should have tips on this problem.

  16. I believe this web site has some rattling superb information for everyone :D. “This is an age in which one cannot find common sense without a search warrant.” by George Will.

  17. Hi there very nice blog!! Guy .. Beautiful .. Wonderful .. I’ll bookmark your blog and take the feeds additionally…I’m happy to seek out a lot of helpful information here in the submit, we need work out more strategies on this regard, thank you for sharing. . . . . .

  18. Its superb as your other content : D, appreciate it for putting up.

  19. Hi, Neat post. There is an issue along with your website in internet explorer, may check this… IE nonetheless is the marketplace leader and a good part of other people will miss your great writing due to this problem.

  20. Hey! I simply would like to give an enormous thumbs up for the nice data you’ve got here on this post. I shall be coming again to your weblog for extra soon.

  21. You made some respectable factors there. I appeared on the internet for the problem and located most individuals will go together with with your website.

  22. Im no longer positive where you’re getting your information, but great topic. I must spend some time studying much more or working out more. Thank you for magnificent information I was looking for this info for my mission.

  23. I precisely desired to appreciate you yet again. I’m not certain what I would have implemented without the basics discussed by you on such a theme. It seemed to be the depressing condition in my view, however , being able to view a new skilled way you treated that made me to jump with delight. I will be thankful for the advice as well as have high hopes you recognize what an amazing job you’re doing instructing many others thru your website. I am certain you have never got to know all of us.

  24. This really answered my problem, thank you!

  25. I simply had to thank you very much again. I’m not certain the things that I would have taken care of without those ways documented by you concerning such a topic. It seemed to be a real horrifying matter in my view, however , discovering a well-written technique you resolved that took me to weep over joy. I will be happy for the assistance and as well , trust you find out what a powerful job you are always carrying out instructing many people via your site. I’m certain you’ve never got to know any of us.

  26. Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just extremely wonderful. I actually like what you have acquired here, certainly like what you are stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it wise. I can’t wait to read much more from you. This is actually a wonderful site.

  27. I am glad to be one of many visitants on this great internet site (:, thanks for putting up.

  28. This blog is definitely rather handy since I’m at the moment creating an internet floral website – although I am only starting out therefore it’s really fairly small, nothing like this site. Can link to a few of the posts here as they are quite. Thanks much. Zoey Olsen

  29. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.

  30. We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community. Your site offered us with valuable info to work on. You’ve done a formidable job and our whole community will be grateful to you.

  31. I have been reading out some of your articles and i can claim pretty nice stuff. I will make sure to bookmark your blog.

  32. It?¦s really a nice and useful piece of information. I am glad that you shared this useful information with us. Please stay us informed like this. Thank you for sharing.

  33. Hello! I’m at work browsing your blog from my new iphone 4! Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts! Keep up the superb work!

  34. I conceive you have noted some very interesting details , thanks for the post.

  35. Simply wanna comment that you have a very decent internet site, I like the layout it really stands out.

  36. I am not certain the place you’re getting your information, but good topic. I needs to spend a while learning more or understanding more. Thank you for magnificent information I was looking for this info for my mission.

  37. you’ve an important blog here! would you wish to make some invite posts on my blog?

  38. Hey there! I’m at work surfing around your blog from my new iphone 3gs! Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts! Keep up the superb work!

  39. When I originally commented I clicked the -Notify me when new feedback are added- checkbox and now every time a comment is added I get four emails with the identical comment. Is there any manner you possibly can remove me from that service? Thanks!

  40. Some genuinely interesting details you have written.Assisted me a lot, just what I was looking for : D.

  41. It?¦s truly a nice and useful piece of info. I am satisfied that you shared this helpful information with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  42. I have to express some thanks to the writer for rescuing me from such a crisis. As a result of researching through the the net and obtaining tips which were not powerful, I thought my entire life was over. Living without the strategies to the difficulties you have solved all through your main short article is a serious case, and the ones which might have in a negative way damaged my entire career if I had not noticed your web site. The natural talent and kindness in playing with the whole thing was important. I don’t know what I would’ve done if I hadn’t come upon such a point like this. It’s possible to now look ahead to my future. Thanks a lot very much for the specialized and result oriented guide. I will not be reluctant to suggest the blog to anyone who will need care about this subject matter.

  43. There is visibly a lot to know about this. I assume you made various good points in features also.

  44. I couldn’t resist commenting

  45. Good info. Lucky me I reach on your website by accident, I bookmarked it.

  46. Hmm it appears like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I submitted and say, I’m thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog blogger but I’m still new to the whole thing. Do you have any tips and hints for novice blog writers? I’d genuinely appreciate it.

  47. Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles? I mean, what you say is fundamental and everything. But imagine if you added some great pictures or videos to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with images and video clips, this blog could certainly be one of the greatest in its field. Great blog!

  48. Nice read, I just passed this onto a friend who was doing a little research on that. And he just bought me lunch because I found it for him smile Therefore let me rephrase that: Thanks for lunch!

  49. Thank you for another informative site. Where else could I get that type of info written in such a perfect way? I have a project that I am just now working on, and I’ve been on the look out for such info.

  50. There are actually a variety of particulars like that to take into consideration. That is a great level to deliver up. I supply the thoughts above as normal inspiration however clearly there are questions like the one you carry up the place a very powerful factor shall be working in honest good faith. I don?t know if best practices have emerged round issues like that, however I am certain that your job is clearly identified as a good game. Each boys and girls really feel the impact of just a moment’s pleasure, for the rest of their lives.

  51. I cling on to listening to the news broadcast speak about getting boundless online grant applications so I have been looking around for the best site to get one. Could you tell me please, where could i get some?

  52. Hi there! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers? I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on. Any tips?

  53. Hello.This post was extremely interesting, particularly since I was investigating for thoughts on this issue last Friday.

  54. Would you be involved in exchanging links?

  55. You are my intake, I possess few web logs and occasionally run out from to post : (.

  56. Hi, i believe that i saw you visited my weblog thus i came to “go back the choose”.I am attempting to find things to improve my website!I assume its good enough to make use of a few of your ideas!!

  57. We are a group of volunteers and opening a brand new scheme in our community. Your web site offered us with helpful info to work on. You have performed an impressive activity and our whole neighborhood shall be grateful to you.

  58. Woh I love your articles, saved to bookmarks! .

  59. Great wordpress blog here.. It’s hard to find quality writing like yours these days. I really appreciate people like you! take care

  60. I really like reading and I believe this website got some really utilitarian stuff on it! .

  61. Normally I do not read article on blogs, but I wish to say that this write-up very forced me to try and do it! Your writing style has been surprised me. Thanks, very nice post.

  62. I like this weblog so much, bookmarked.

  63. I regard something truly special in this site.

  64. It is actually a nice and helpful piece of information. I am happy that you just shared this useful info with us. Please stay us informed like this. Thanks for sharing.

  65. Helpful info. Lucky me I discovered your website unintentionally, and I am stunned why this coincidence did not came about in advance! I bookmarked it.

  66. I used to be suggested this blog by means of my cousin. I’m now not positive whether this submit is written via him as nobody else recognize such targeted approximately my problem. You are wonderful! Thanks!

  67. Great write-up, I’m regular visitor of one’s site, maintain up the excellent operate, and It is going to be a regular visitor for a long time.

  68. I keep listening to the news talk about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the most excellent site to get one. Could you advise me please, where could i get some?

  69. Thank you for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our local library but I think I learned more from this post. I am very glad to see such great info being shared freely out there.

  70. Rattling good information can be found on web blog. “Preach not to others what they should eat, but eat as becomes you, and be silent.” by Epictetus.

  71. I’ll right away grasp your rss feed as I can not find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you’ve any? Please allow me recognize in order that I may subscribe. Thanks.