იგივე რომ განმეორდეს, მაინც იქ ვიქნებოდი, სიკვდილიც რომ მელოდეს – 9 აპრილის სიმბოლოდ ქცეული ქალი

საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის სიმბოლო – ასე უწოდებენ ლელა ვეფხვაძეს, რომელიც  1989 წლის 9 აპრილს, თავის ოთხ მეგობართან ერთად, პარლამენტის შენობასთან გამართულ მიტინგში მონაწილეობდა და ქართულ ფანდურზე მღეროდა. მას სიმღერა მაშინაც კი არ შეუწყვეტია, როცა რუსეთის ჯარის ნაწილები და მძიმე ტექნიკა გამოჩნდა. ლელა ვეფხვაძეს სიმღერა “სალაღობო”, რომელიც ამ დღის სიმბოლოდ იქცა, ფონად გასდევს 30 წლის წინ გადაღებულ კადრებს. 

9 აპრილის საბედისწერო ღამეს, მასთან ერთად კიდევ სამი უსინათლო მღეროდა: დონარა ცხადიაშვილი, ნაირა კილაშვილი, თინათინ ბირკაძე. ისინი დღეს ცოცხლები აღარ არიან. ისინი მომიტინგეებს სიმღერით ყოველ ღამით ამხნევებდნენ.

უსინათლო მომღერლები ყოველ საღმოს მიდიოდნენ მიტინგზე ხალხის გასამხნევებლად. მათ დანახვაზე მომიტინგეები დერეფანს აკეთებდნენ და ტრიბუნისკენ გზას უთმობდნენ, რადგან იცოდნენ, ისინი მათთვის სამღერლად მიდიოდნენ იქ. 

“ეს საოცრად დიდი სიყვარულის პერიოდი გახლდათ. იმ დღესაც, ჩვეულებისამებრ, დიდი ხანი ვიმღერეთ. როდესაც უწმიდესი მობრძანდა და თქვა, საფრთხე რეალური იყო, მომიტინგეების თხოვნით კიბეებზე ავედით. ჯერ გვკითხეს, ხომ არ გვეშინოდა.  სწორედ მაშინ ვიმღერეთ “შავლეგოც” მერაბ კოსტავას თხოვნით. როცა ტანკების ხმა გაისმა, – ვიღაცამ დაიძახა, გოგოებო, დაუკარით, “სალაღობო” იმღერეთ, მტერს სალაღობოთი შევხვდეთ და ასე დავიხოცოთო. სიმღერა ბოლომდე შევასრულეთ, თუმცა 9 აპრილის კადრებში ეს არ ჩანს, რადგან მიკროფონი გაწყდა”, – იხსენებს ლელა ვეფხვაძე.

მომიტინგეების დარბევისას ხალხი კიბეს მიაწყდა. უსინათლო მომღერლები კედელთან აღმოჩნდნენ. როგორც ლელა იხსენებს, წუთით გაიფიქრა, რომ მოკვდა, რადგან სუნთქვა გაუსაძლისი გახდა.  ისინი მილიციის კორდონით გაიყვანეს და სამშვიდობოს გააღწიეს. ამბობს, რომ საზარელი ფეხის ხმა დღემდე ყურში ჩაესმის. იმ ღამით I საავადმყოფოში მოხვდა. მისი თქმით, საავადმყოფოში გაცილებით ბევრი დაღუპული მიჰყავდათ, – ისიც ნამდვილად ვიცი, პარლამენტის წინ რომ აუზია, მის ირგვლივ სულ მიცვალებულები იყვნენ დასვენებული, – ამბობს ლელა ვეფხვაძე ერთ-ერთ ინტერვიუში.

“სამშობლო ძალიან მიყვარს. იგივე რომ განმეორდეს, მაინც იქ ვიქნები. რომც მცოდნოდა, სიკვდილი მელოდა, მაინც წავიდოდი. ქართველები ძლიერები ვართ. გვილხინს თუ გვიჭირს – ვმღერით და ღმერთმა ერთხელ სალხინოდ გვამღეროს, მე ეს ნატვრა მაქვს და თუ მოვესწრები ამას, ბედნიერი ადამიანი ვიქნები”, – აცხადებს მომღერალი ლელა ვეფხვაძე.

როგორც თავად ამბობს, მას არანაირი გმირობა არ ჩაუდენია,  უბრალოდ, იგი სამშობლოს დამოუკიდებლობაზე ოცნებობდა. გული წყდება, რომ დღეს, ახალგაზრდა თაობაში ვეღარ ხედავს ქვეყნისათვის სასარგებლო საქმის გაკეთების სურვილს.

ლელასთვის მეტროში სიმღერა სამსახურია, რომელსაც მისთვის ყოველდღიურად 10-დან 20 ლარამდე შემოსავალი მოაქვს.

ლელა ვეფხვაძე ფონიჭალაში, მხედველობაშეზღუდულთა დასახლებაში გაიზარდა. საბჭოთა პერიოდში იქ მეტ-ნაკლებად ნორმალური პირობები იყო შექმნილი, დღეს კი მათი შენობებიდან აღარაფერია დარჩენილი. 1990-იან წლებში, იძულებული გახდა პურის ფული ქუჩაში სიმღერით ეშოვა: „სამწუხაროა, მაგრამ მიხაროდა, ჩემი გოგონა ვერ ხედავდა, ჩუმად როგორ ვტიროდი ხოლმე… ჩემს თავს ვსძლიე და ქუჩაში გავედი ფანდურზე სამღერლად, ამით ჩემი გოგონა შიმშილს და მათხოვრობას გადავარჩინე… პირველი თვე ძალიან გამიჭირდა, ცრემლები მახრჩობდა… შემდეგ კი მეტროში ჩავედი, თუმცა იქაც ძნელი იყო საკუთარი ადგილის პოვნა სხვებს შორის”, – ამბობს ლელა ერთ-ერთ ინტერვიუში.

1989 წლის 9 აპრილის ტრაგიკული მოვლენებიდან 30 წელი გავიდა. ამ დღეს საბჭოთა არმიამ სასტიკად დაარბია რუსთაველის გამზირზე საქართველოს დამოუკიდებლობის მოთხოვნით შეკრებილი მშვიდობიანი დემონსტრაცია. დაიღუპა 21 ადამიანი, ასობით კი დაიჭრა, მოიწამლა და დასახიჩრდა.

მასალა მომზადებულია სხვადასხვა დროს გამოქვეყნებულ, ლელა ვეფხვაძის ინტერვიუებზე დაყრდნობით.
ავტორი: მარიამ გელაშვილი

მსგავსი თემები

68 Thoughts to “იგივე რომ განმეორდეს, მაინც იქ ვიქნებოდი, სიკვდილიც რომ მელოდეს – 9 აპრილის სიმბოლოდ ქცეული ქალი”

  1. I am commenting to let you be aware of of the terrific experience my girl undergone reading your blog. She even learned lots of details, with the inclusion of what it’s like to have a great teaching mood to get other people just gain knowledge of specified grueling topics. You actually did more than her expectations. Thanks for producing such good, trustworthy, explanatory and even unique tips about this topic to Mary.

  2. Just wish to say your article is as amazing. The clearness on your post is simply nice and i could suppose you’re a professional in this subject. Well with your permission let me to seize your RSS feed to stay updated with coming near near post. Thank you a million and please carry on the gratifying work.

  3. You have observed very interesting points! ps nice web site.

  4. Deference to website author, some great entropy.

  5. I really like your writing style, great info, appreciate it for putting up :D. “All words are pegs to hang ideas on.” by Henry Ward Beecher.

  6. I went over this internet site and I conceive you have a lot of good info , saved to bookmarks (:.

  7. Its excellent as your other content : D, regards for posting. “Slump I ain’t in no slump… I just ain’t hitting.” by Yogi Berra.

  8. I am impressed with this internet site, very I am a fan.

  9. I do like the manner in which you have presented this specific challenge and it does offer me personally some fodder for thought. However, through what I have experienced, I simply just trust as the reviews pile on that individuals continue to be on issue and in no way embark upon a tirade of the news du jour. Still, thank you for this exceptional point and even though I can not necessarily agree with this in totality, I respect the viewpoint.

  10. You got a very good website, Gladiolus I discovered it through yahoo.

  11. Nice blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A design like yours with a few simple adjustements would really make my blog jump out. Please let me know where you got your design. With thanks

  12. Well I sincerely enjoyed reading it. This information offered by you is very practical for accurate planning.

  13. Nice post. I be taught one thing tougher on completely different blogs everyday. It would at all times be stimulating to learn content material from other writers and apply a little one thing from their store. I’d choose to use some with the content on my weblog whether or not you don’t mind. Natually I’ll offer you a link on your internet blog. Thanks for sharing.

  14. I have learn several just right stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I wonder how much effort you put to create this kind of magnificent informative website.

  15. Great write-up, I?¦m normal visitor of one?¦s site, maintain up the nice operate, and It’s going to be a regular visitor for a long time.

  16. You completed a number of good points there. I did a search on the issue and found most folks will go along with with your blog.

  17. I do accept as true with all the ideas you’ve introduced for your post. They are really convincing and will certainly work. Nonetheless, the posts are very brief for starters. Could you please prolong them a little from next time? Thank you for the post.

  18. Hi there are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own. Do you need any html coding expertise to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!

  19. I’ve been absent for a while, but now I remember why I used to love this website. Thank you, I’ll try and check back more frequently. How frequently you update your web site?

  20. Very efficiently written post. It will be helpful to anybody who employess it, including yours truly :). Keep up the good work – looking forward to more posts.

  21. you’ve gotten an awesome weblog here! would you wish to make some invite posts on my blog?

  22. I really appreciate this post. I’ve been looking everywhere for this! Thank goodness I found it on Bing. You’ve made my day! Thx again

  23. Terrific paintings! That is the kind of info that should be shared across the internet. Disgrace on Google for now not positioning this post higher! Come on over and discuss with my web site . Thank you =)

  24. I have been surfing on-line greater than three hours nowadays, but I by no means found any fascinating article like yours. It’s lovely worth sufficient for me. In my view, if all web owners and bloggers made just right content material as you probably did, the net will be much more helpful than ever before.

  25. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something that I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!

  26. You made some decent points there. I looked on the internet for the subject matter and found most guys will go along with with your website.

  27. her

    I like this website because so much utile stuff on here : D.

  28. Hi there! This post couldn’t be written any better! Reading through this post reminds me of my previous room mate! He always kept talking about this. I will forward this article to him. Pretty sure he will have a good read. Thank you for sharing!

  29. Hello, you used to write magnificent, but the last few posts have been kinda boring?K I miss your super writings. Past few posts are just a little bit out of track! come on!

  30. I am constantly searching online for articles that can benefit me. Thanks!

  31. I?¦ll right away clutch your rss as I can not to find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Please let me understand so that I may subscribe. Thanks.

  32. Can I just say what a reduction to find somebody who really is aware of what theyre talking about on the internet. You positively know how one can deliver a difficulty to light and make it important. More individuals have to read this and understand this facet of the story. I cant believe youre no more common since you definitely have the gift.

  33. I’ve been exploring for a little for any high quality articles or blog posts on this kind of area . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this website. Reading this info So i am happy to convey that I’ve a very good uncanny feeling I discovered just what I needed. I most certainly will make certain to do not forget this web site and give it a glance on a constant basis.

  34. I got what you intend,saved to fav, very decent internet site.

  35. I loved as much as you will obtain carried out right here. The caricature is attractive, your authored subject matter stylish. nonetheless, you command get bought an shakiness over that you wish be handing over the following. ill indisputably come more previously once more since precisely the similar nearly a lot often within case you shield this increase.

  36. Very interesting details you have observed, thanks for posting.

  37. I’ve been absent for some time, but now I remember why I used to love this website. Thanks, I will try and check back more often. How frequently you update your website?

  38. so much fantastic information on here, : D.

  39. hi!,I love your writing very much! proportion we keep in touch more about your post on AOL? I require a specialist in this space to solve my problem. Maybe that is you! Having a look ahead to peer you.

  40. A powerful share, I simply given this onto a colleague who was doing slightly evaluation on this. And he in fact purchased me breakfast as a result of I discovered it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! However yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love studying more on this topic. If potential, as you become expertise, would you mind updating your blog with more particulars? It’s extremely useful for me. Big thumb up for this weblog put up!

  41. Hello there, I discovered your blog by means of Google even as looking for a related subject, your site came up, it appears good. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

  42. Having read this I thought it was very informative. I appreciate you taking the time and effort to put this article together. I once again find myself spending way to much time both reading and commenting. But so what, it was still worth it!

  43. I am really enjoying the theme/design of your web site. Do you ever run into any browser compatibility issues? A handful of my blog audience have complained about my site not working correctly in Explorer but looks great in Firefox. Do you have any tips to help fix this issue?

  44. Hey there! I’ve been following your site for a while now and finally got the courage to go ahead and give you a shout out from Huffman Tx! Just wanted to tell you keep up the fantastic job!

  45. Respect to author, some fantastic entropy.

  46. Awsome article and straight to the point. I am not sure if this is in fact the best place to ask but do you guys have any ideea where to hire some professional writers? Thanks :)

  47. Hello there, You have done an excellent job. I’ll certainly digg it and personally suggest to my friends. I’m confident they’ll be benefited from this web site.

  48. I am not very superb with English but I find this real easy to interpret.

  49. You should take part in a contest for one of the best blogs on the web. I will recommend this site!

  50. I was examining some of your posts on this website and I think this internet site is very informative! Continue putting up.

  51. As soon as I detected this site I went on reddit to share some of the love with them.

  52. Hey There. I found your blog using msn. This is a very well written article. I will be sure to bookmark it and come back to read more of your useful info. Thanks for the post. I will certainly return.

  53. After study a few of the blog posts on your web site now, and I truly like your manner of blogging. I bookmarked it to my bookmark website checklist and will be checking back soon. Pls check out my website online as nicely and let me know what you think.

  54. I was reading some of your blog posts on this website and I think this web site is really informative! Continue posting.

  55. Utterly written articles, Really enjoyed examining.

  56. Your place is valueble for me. Thanks!…

  57. Thanks for sharing superb informations. Your website is so cool. I am impressed by the details that you have on this site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this website page, will come back for extra articles. You, my friend, ROCK! I found just the info I already searched everywhere and simply couldn’t come across. What a perfect site.

  58. Hi , I do believe this is an excellent blog. I stumbled upon it on Yahoo , i will come back once again. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and help other people.

  59. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d definitely donate to this superb blog! I suppose for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to fresh updates and will talk about this blog with my Facebook group. Chat soon!

  60. There are some fascinating closing dates in this article however I don’t know if I see all of them middle to heart. There’s some validity but I will take maintain opinion until I look into it further. Good article , thanks and we would like more! Added to FeedBurner as properly

  61. Nice read, I just passed this onto a friend who was doing a little research on that. And he actually bought me lunch because I found it for him smile Therefore let me rephrase that: Thanks for lunch!

  62. Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with some pics to drive the message home a little bit, but instead of that, this is magnificent blog. An excellent read. I’ll certainly be back.

  63. Good day very nice site!! Guy .. Excellent .. Amazing .. I’ll bookmark your web site and take the feeds additionally…I am happy to search out so many useful info right here in the publish, we need develop more strategies in this regard, thank you for sharing. . . . . .

  64. I am not certain the place you are getting your info, however great topic. I needs to spend some time finding out much more or figuring out more. Thanks for excellent info I was searching for this info for my mission.

  65. Hey are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you need any html coding expertise to make your own blog? Any help would be really appreciated!

  66. I do agree with all of the ideas you’ve introduced on your post. They are really convincing and can certainly work. Still, the posts are very brief for newbies. May just you please prolong them a bit from subsequent time? Thank you for the post.

  67. Valuable info. Lucky me I found your site by accident, and I’m shocked why this accident didn’t happened earlier! I bookmarked it.

  68. This is really attention-grabbing, You’re an excessively skilled blogger. I have joined your feed and sit up for seeking extra of your excellent post. Additionally, I’ve shared your site in my social networks!