“საქართველოს საზღვარი სტამბულში, ჩემი სახლიდან იწყება” – თურქეთელი ქართველის ისტორია

​ორჰამ ბერიძემ ქართული ენა 45 წლის ასაკში ისწავლა და წინაპრების გვარი დაიბრუნა

ესაუბრა ეკა გულუა

„საქართველოს მთავრობამ საქართველოს საზღვრებს გარეთ მცხოვრები ქართველები ახლოს უნდა დაიყენოს. ყველას უნდა ჩაეხუტოს. სიყვარული მაინც უფასოა. ქართველობა ჩვენი ქოლგაა და ყველაფერი იმ ქოლგაში შედის… ჩვენთვის ფიზიკურ საზღვარს დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. საქართველოს საზღვარი ყველგანაა, სადაც მსოფლიოში ერთი ქართველი მაინც ცხოვრობს“, – ორჰან ბერიძე.   

მედიაცენტრ „მთავარის“ რუბრიკა დიასპორა ამჯერად თურქეთელ ქართველს გაგაცნობთ, რომელმაც ქართული ენა 45 წლის ასაკში ისწავლა და სულ ახლახან, სასამართლო წესით მშობლიური გვარიც დაიბრუნა.   

ორჰან ბერიძე თურქეთის რესპუბლიკაში ცხოვრობს. მუშაობდა სტამბულის მერიაში, იყო საკრებულოს წევრი და თავმჯდომარე. 2017 წელს სეზენ გონენჩ ოქჩანთან (სალობე ბარამიძე) და სხვა თანამოაზრეებთან ერთად „შოთა რუსთაველის სახელობის კულტურის ცენტრი“ დააფუძნა და საქართველო-თურქეთის კიდევ უფრო დაახლოებასა და კულტურულ-მეცნიერული ურთიერთობების გაღრმავებაზე აქტიურად მუშაობს.   

„თურქეთში ჩემი გვარის მეოთხე თაობა ვარ. დედა თურქი იყო, მამა – ქართველი. რადგან დედა ქართველი არ მყავდა, სახლში ქართულად არავინ საუბრობდა და ენა არ ვიცოდი. 2006 წლამდე თურქეთში მოქმედი კანონმდებლობით, სხვა ეროვნების ადამიანებს ასოციაციების დაფუძნება ეკრძალებოდათ. 2006 წელს, თურქეთის პარლამენტმა კანონმდებლობა შეცვალა და უცხოელების მიერ ასოციაციების დაფუძნება დაუშვა. სწორედ ამის შემდეგ, ქართველებმა „საქართველოსთან მეგობრობის ასოციაცია“ დააფუძნეს, სადაც მეც გავწევრიანდი. სწორედ ამ ცენტრის საკვირაო სკოლაში, 45 წლის ასაკში ვისწავლე ქართული. დღეს კი, 45 წლის ასაკში, „ვეფხისტყაოსანს“ თავისუფლად ვკითხულობ“, – განაცხადა “მთავართან” საუბრისას ორჰან ბერიძემ.


მანამდე არაფერი სმენოდა „ვეფხისტაყოსნის“ შესახებ. შოთა რუსთაველისა და მისი პოემის შესახებ პირველად საკვირაო სკოლაში გაიგო. ნელ-ნელა დაიწყო სწავლა. ჯერ ავთანდილის ანდერძი ისწავლა თავიდან ბოლომდე, მერე მისი ლოცვა და თანდათანობით მთელი წიგნი აითვისა. ქართული ენის ცოდნას, ორჰამ ბერიძე, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს და მიაჩნია, რომ ენის სწავლასთან ერთად ისტორიულ სამშობლოსაც დაუახლოვდა.

” წარმოიდგინეთ, 45 წლამდე საქართველოს შესახებ არაფერი ვიცოდი. დღეს კი, “ვეფხისტყაოსანს” ვკითხულობ. თუ ადამიანს ენა ეცოდინება, დანარჩენი ყველაფერი მერე მოვა. თუ ენა არ იცის, ვერაფერს გაიგებს“, – ამბობს თურქეთელი ქართველი. ის სულ რამდენიმე თვეა, რაც გვარად ბერიძე გახდა. მანამდე თურქულ გვარს ატარებდა. შინაგანად ამ ყველაფერს ძალიან განიცდიდა. გადაწყვიტა, ის, რის მოგვარებაც შესაძლებელი ეყო ყველა ნორმების დაცვით მოეგვარებინა და მიზანს მიაღწია კიდეც – ისე ქართველობს, რომ ბევრი, ქართული გვარით დაბადებული ვერ დაიკვეხნის:

„10 თვის წინ სასამართლოში წავედი და ჩემი გვარის დასაბრუნებლად ყველაფერი გავაკეთე. ჩემი გვარი ბერიძე დავიბრუნე და ორჰან ბერიძე გავხდი. მანამდე კი თურქული გვარი მქონდა. 1 წელიც არ არის, რაც თურქულ პასპორტში გვარად ბერიძე მიწერია“.

ქართული დიასპორის წარმომადგენელი ხშირად ქართულ, ტრადიციულ სამოსს ატარებს. ჩვენი შეხვედრის დროსაც ჩოხა ეცვა. გვითხრა, რომ ეს ჩოხა აჭარაში აჩუქეს და მის გარდერობში საპატიო და განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს: „მე ქართველი ვარ და ჩოხა, გერბი და დროშა ჩემია – უნდა ჩავიცვა ჩოხა და დავიცვა ყველაფერი ქართული“.   

უფრო მეტიც, გვარის დაბრუნებასთან ერთად ქართულ სახელებზე იფიქრა და შვილების სახელებში ცვლილება შეიტანა. კერძოდ, ერთ ქალიშვილს თამარა-ბუშრა დაარქვა მეორეს კი თამარა-ქუბრა.

 

ორჰამ ბერიძე ოჯახთან ერთად

„ჩემი სოფელი ქედაში ყოფილა. ჩემი წინაპრები რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ წასულან საქართველოდან. მამა ხშირად გვიყვებოდა საქართველოზე, თავის ნათესავებზე. ხშირად უსმენდა რადიოს. რუსულად საუბარს თუ გაიგონებდა, გვაჩუმებდა, – ჩუმად იყავით, იქნებ ქართული სიტყვებიც გავიგონოო. ბავშვობაში ვიცოდით, რომ თურქეთის იქით რუსეთი იყო, სადაც მხოლოდ რუსები ცხოვრობდნენ და მსოფლიოში რაც კი ცუდი იყო, ყველაფერი იქ ხდებაო. როცა საზღვრები გაიხსნა, ყველაფერი სულ სხვანაირად აღმოჩნდა. როცა ქართულის შესასწავლად, ცენტრში პირველად მოვხვდი, ქართველ მასწავლებელს და საქართველოდან ჩამოსულებს სახის ნაკვთებზე ვაკვირდებოდი – ნიკაპზე, ცხვირზე და ვიძახდით ერთნაირები ვყოფილვართ-მეთქი“, – გვიყვება ორჰან ბერიძე. 

​მის ამჟამინდელ საქმიანობას რაც შეეხება, მას შემდეგ, რაც შოთა რუსთაველის შემოქმედების შესახებ გაიგო, სურვილი გაუჩნდა, ისეთი რამ გაეკეთებინა, რაც ამ ბუმბერაზ ადამიანის სახელთან იქნებოდა დაკავშირებული. ასე გაჩნდა „შოთა რუსთაველის სახელობის კულტურის ცენტრის“ დაფუძნების იდეა.

„თურქეთში არა ერთი საზოგადოება და ასოციაცია არსებობს, სადაც სწავლობენ ქართულ ენას, არის საკვირაო კურსები, ცეკვის ჯგუფები, თუმცა, მე ცოტა განსხვავებული რამ მინდოდა შემექმნა. უფრო აკადემიური მიმართულება ავიღე. ქართული კულტურა მხოლოდ სიმღერა და ცეკვა არ არის. შოთა რუსთაველი საქართველოა – საქართველოი კი რუსთაველი”, – ამბობს იგი.

როგორც ორჰამ ბერიძემ “მთავართან” საუბრისას განაცხადა, თურქეთში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტების შთამომავლები და თვითონ თურქეთის მოსახლეობაც, საქართველოს კარგად არ იცნობენ. “მიზეზები ბევრია.  ჩვენ კი გვინდა, რომ ორი საზოგადოების ერთმანეთთან დაახლოებაში ჩვენი წვლილი შევიტანოთ. ვაპირებთ, დიდი ჯგუფების გაცვლას, რომ მეტი კომუნიკაცია დამყარდეს და კავშირები განმტკიცდეს. ასევე, გვინდა მეცნიერული ურთიერთობები გავაძლიეროთ და თურქეთშიც, საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი ყველა თარიღი ისევე აღინიშნებოდეს, როგორც საქართველოში“, – ამბობს ქართველი ემიგრანტის შთამომავალი. 

ორჰამ ბერიძემ ქართული შვილებსაც ასწავლა. მის ტყუპს ქალიშვილებს უჭირთ გამართული ქართულით  საუბარი, თუმცა, ვაჟი, მამის მსგავსად, “ვეფხისტყაოსანს” კითხულობს და ამით ამაყობს.     

როცა ვკითხეთ, 45 წლის ასაკში რატომ დაინტერესდა ქართულის სწავლით, ასეთი პასუხი მივიღეთ: „მე თურქეთის მოქალაქე ვარ, თურქეთელი ვარ, თურქეთი ჩემი ახლანდელი სამშობლოა და მიყვარს ჩემი სამშობლო, მაგრამ საქართველო, ჩემი მშობლიური სამშობლოა“.


დიასპორა თურქეთში

თურქეთში ქართული ფესვების მქონე დაახლოებით 7 მილიონამდე ადამიანი ცხოვრობს. აქედან დაახლოებით მილიონ ნახევარი ქართველობს და ამაყობს ქართული ფესვებით. ერთ-ერთი მტკივნეული თემა, რაზეც „მთავარის“ რესპონდენტი საუბრობს, ქართველობის დაკარგვაა.

„პრობლემა ის არის, რომ გლობალიზაციის გამო ქართველობა იკარგება. თურქეთის ტერიტორიის 2/3-ში, 30-ზე მეტ ქალაქში ქართველები ცხოვრობენ. ჩვენ უნდა ვიზრუნოთ, რომ ჩვენი სამშობლო არ დავკარგოთ. საკმარისი არ არის ის კლასები, რაც თურქეთში ქართული ენის სასწავლებლად არსებობს. შარშან მხოლოდ ერთი კლასი იყო, წელს კი 2 კლასია გახსნილი. უნდა ვიზრუნოთ, რომ ქართული ენა არ დაიკარგოს. საქართველოს მთავრობამ ხელი უნდა შეგვიწყოს, რომ თურქეთში მცხოვრებმა ქართველმა, თუ შერეული ოჯახის შვილებმა ქართული ისწავლონ. საქართველოს მთავრობამ საქართველოს გარეთ მცხოვრები ქართველები ახლოს უნდა დაიყენოს. ყველას უნდა ჩაეხუტოს. სიყვარული ხომ მაინც არის უფასო. ქართველობა ჩვენი ქოლგაა და ყველაფერი იმ ქოლგაში შედის.“

რესპოდენტი ამბობს, რომ იქ, სადაც ქართველები ცხოვრობენ, საზღვარი არ არსებობს. საზღვარზე მისი შეხედულება მარტივია: „თუ ფიზიკურ საზღვარზეა საუბარი, არის ადგილი, სადაც საზღვარია მონიშნული, მაგრამ თუ საზოგადოებრივ საზღვარზეა საუბარი, საქართველოს საზღვარი სტამბულში, ჩემი სახლიდან იწყება. ჩვენთვის ფიზიკურ საზღვარს დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. საქართველოს საზღვარი ყველგანაა, სადაც მსოფლიოში ერთი ქართველი მაინც ცხოვრობს. ჩვენ ძლიერი დიასპორა უნდა ვიყოთ. თუ საქართველო დემოკრატიულად განვითარდება, ჩვენ ავაშენებთ საქართველოს“.   

თურქეთი ერთ-ერთი სახელმწიფოა, სადაც აფხაზური დიასპორა მასშტაბურობით გამოირჩევა. ამბობს, რომ ქართული და აფხაზური დიასპორები თურქეთში თანამშრომლობენ და ამ ურთიერთობების გაგრძელება საქართველოშიც შესაძლებელია.

ორჰან ბერიძე: „აფხაზეთი და სამაჩაბლო საქართველოა. ჩვენ თურქეთში აფხაზურ დიასპორასთან პირადად პრობლემები არ გვაქვს, ზოგჯერ ვამბობთ კიდეც, რომ ჩვენი იქაური კავშირები საქართველოში გადმოვიტანოთ და განვავითაროთ. ეს შესაძლებელია, მაგრამ ინფორმაციაა მთავარი. ისინი ფიქრობენ, რომ აფხაზეთი დამოუკიდებელი ქვეყანაა, მაგრამ ინფორმაციის ნაკლებობა და ცუდი კომუნიკაცია ქმნის არსებულ პრობლემებს.“

და ბოლოს, როგორც რესპონდენტი „მთავართან“ საუბარში აცხადებს, მისი „გატეხილი ქართული“ უფრო ლამაზად ეჩვენება, ვიდრე წმინდა ქართული.     

 

მსგავსი თემები

73 Thoughts to ““საქართველოს საზღვარი სტამბულში, ჩემი სახლიდან იწყება” – თურქეთელი ქართველის ისტორია”

  1. Having read this I thought it was very informative. I appreciate you taking the time and effort to put this article together. I once again find myself spending way to much time both reading and commenting. But so what, it was still worth it!

  2. Thanks a bunch for sharing this with all of us you really know what you are talking about! Bookmarked. Kindly also visit my website =). We could have a link exchange contract between us!

  3. Good – I should certainly pronounce, impressed with your web site. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related information ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Quite unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, website theme . a tones way for your customer to communicate. Nice task..

  4. Heya just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren’t loading correctly. I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two different web browsers and both show the same outcome.

  5. obviously like your web-site but you need to check the spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling issues and I find it very troublesome to tell the truth nevertheless I will certainly come back again.

  6. I believe this is among the most vital information for me. And i am glad studying your article. But should remark on few basic issues, The site style is great, the articles is truly great : D. Good task, cheers

  7. Keep working ,impressive job!

  8. I’d have to examine with you here. Which is not one thing I usually do! I take pleasure in reading a post that may make folks think. Additionally, thanks for permitting me to comment!

  9. I have learn some good stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting. I wonder how much effort you put to create this kind of magnificent informative website.

  10. After I initially commented I clicked the -Notify me when new feedback are added- checkbox and now each time a remark is added I get four emails with the identical comment. Is there any manner you’ll be able to remove me from that service? Thanks!

  11. An impressive share, I just given this onto a colleague who was doing a little analysis on this. And he in fact bought me breakfast because I found it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love reading more on this topic. If possible, as you become expertise, would you mind updating your blog with more details? It is highly helpful for me. Big thumb up for this blog post!

  12. whoah this blog is fantastic i like reading your posts. Keep up the great paintings! You already know, lots of people are searching around for this information, you can help them greatly.

  13. You are my aspiration, I own few web logs and occasionally run out from to post .

  14. Merely wanna comment on few general things, The website style and design is perfect, the content is really wonderful : D.

  15. I don’t even know the way I finished up right here, but I believed this publish was once great. I don’t recognize who you might be however certainly you’re going to a well-known blogger should you aren’t already ;) Cheers!

  16. I like this web blog its a master peace ! Glad I noticed this on google .

  17. I visited a lot of website but I believe this one has something special in it in it

  18. I like this site very much, Its a very nice spot to read and obtain information. “There’s nothing I’m afraid of like scared people.” by Robert Frost.

  19. WONDERFUL Post.thanks for share..extra wait .. …

  20. Hey this is somewhat of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get advice from someone with experience. Any help would be enormously appreciated!

  21. very good put up, i certainly love this website, carry on it

  22. After all, what a great site and informative posts, I will upload inbound link – bookmark this web site? Regards, Reader.

  23. You are my intake, I possess few web logs and sometimes run out from to brand.

  24. It?¦s actually a nice and useful piece of info. I?¦m satisfied that you simply shared this helpful information with us. Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

  25. I just couldn’t leave your website before suggesting that I extremely enjoyed the usual information an individual supply to your visitors? Is gonna be back regularly to check out new posts

  26. her

    Hello.This post was really motivating, especially since I was looking for thoughts on this topic last week.

  27. I appreciate, cause I found exactly what I was looking for. You’ve ended my 4 day long hunt! God Bless you man. Have a great day. Bye

  28. job

    Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point. You obviously know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your weblog when you could be giving us something enlightening to read?

  29. Wow, fantastic weblog format! How long have you been blogging for? you make blogging look easy. The overall glance of your website is great, let alone the content!

  30. fantastic put up, very informative. I’m wondering why the other specialists of this sector do not notice this. You must continue your writing. I’m sure, you’ve a huge readers’ base already!

  31. Thank you, I have recently been searching for info about this topic for ages and yours is the best I’ve discovered so far. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?

  32. Thanks for another wonderful article. Where else could anybody get that type of information in such an ideal way of writing? I’ve a presentation next week, and I am on the look for such information.

  33. Good write-up, I am normal visitor of one’s web site, maintain up the excellent operate, and It’s going to be a regular visitor for a long time.

  34. Hey, you used to write magnificent, but the last several posts have been kinda boringK I miss your super writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

  35. I loved as much as you’ll receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored material stylish. nonetheless, you command get bought an edginess over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come more formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this increase.

  36. Hi, Neat post. There’s an issue with your website in web explorer, might test this?K IE still is the marketplace chief and a good element of other people will leave out your magnificent writing because of this problem.

  37. I really happy to find this site on bing, just what I was looking for : D likewise saved to bookmarks.

  38. It is truly a nice and useful piece of info. I am happy that you just shared this helpful info with us. Please stay us informed like this. Thank you for sharing.

  39. Thank you for all your work on this website. Gloria delights in managing investigation and it’s easy to see why. I hear all relating to the dynamic form you convey important tips and tricks on this website and as well as foster participation from people on that area while our own girl is actually studying a great deal. Enjoy the rest of the year. Your performing a very good job.

  40. It is best to take part in a contest for top-of-the-line blogs on the web. I’ll advocate this site!

  41. Fascinating blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A design like yours with a few simple adjustements would really make my blog jump out. Please let me know where you got your theme. Thanks

  42. you are really a good webmaster. The site loading speed is amazing. It seems that you are doing any unique trick. Also, The contents are masterwork. you have done a magnificent job on this topic!

  43. We stumbled over here different web page and thought I might as well check things out. I like what I see so now i’m following you. Look forward to looking at your web page again.

  44. I really like your writing style, good information, thanks for posting :D. “God save me from my friends. I can protect myself from my enemies.” by Claude Louis Hector de Villars.

  45. Great work! That is the kind of info that should be shared across the net. Disgrace on Google for no longer positioning this publish upper! Come on over and visit my website . Thank you =)

  46. Really great info can be found on web site.

  47. I like what you guys are up too. Such clever work and reporting! Keep up the excellent works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my site :)

  48. Great blog here! Also your site loads up very fast! What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my website loaded up as quickly as yours lol

  49. What i do not understood is if truth be told how you’re now not really a lot more well-liked than you may be right now. You’re so intelligent. You understand therefore considerably on the subject of this subject, made me individually believe it from numerous various angles. Its like men and women aren’t involved except it’s something to accomplish with Woman gaga! Your personal stuffs outstanding. All the time care for it up!

  50. Thank you for some other excellent post. Where else may anybody get that kind of information in such a perfect approach of writing? I have a presentation subsequent week, and I’m at the search for such info.

  51. Im no longer positive the place you’re getting your information, however great topic. I needs to spend a while learning much more or figuring out more. Thank you for fantastic info I was looking for this info for my mission.

  52. I truly enjoy looking at on this website , it holds great content.

  53. I?¦ll right away grasp your rss feed as I can not find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Kindly permit me understand in order that I could subscribe. Thanks.

  54. I also think hence, perfectly pent post! .

  55. I am no longer sure where you’re getting your info, but good topic. I must spend a while finding out more or figuring out more. Thanks for magnificent info I used to be searching for this information for my mission.

  56. I’ll immediately take hold of your rss as I can not to find your e-mail subscription link or newsletter service. Do you’ve any? Kindly allow me understand so that I may subscribe. Thanks.

  57. I really like your writing style, wonderful info, appreciate it for putting up :D. “In every affair consider what precedes and what follows, and then undertake it.” by Epictetus.

  58. I like this site its a master peace ! Glad I observed this on google .

  59. he blog was how do i say it… relevant, finally something that helped me. Thanks

  60. There are some fascinating time limits in this article but I don’t know if I see all of them middle to heart. There may be some validity but I’ll take maintain opinion till I look into it further. Good article , thanks and we want extra! Added to FeedBurner as properly

  61. Today, I went to the beach with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She placed the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to tell someone!

  62. whoah this blog is great i really like studying your posts. Stay up the great work! You realize, many people are hunting round for this information, you could aid them greatly.

  63. Great write-up, I?¦m regular visitor of one?¦s site, maintain up the excellent operate, and It’s going to be a regular visitor for a long time.

  64. Very interesting information!Perfect just what I was looking for!

  65. It’s perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you few interesting things or tips. Perhaps you can write next articles referring to this article. I wish to read even more things about it!

  66. I have been browsing on-line more than three hours today, but I never discovered any fascinating article like yours. It is beautiful worth sufficient for me. In my opinion, if all webmasters and bloggers made good content as you probably did, the internet will likely be much more helpful than ever before. “It’s all right to have butterflies in your stomach. Just get them to fly in formation.” by Dr. Rob Gilbert.

  67. I am happy that I detected this weblog, just the right info that I was searching for! .

  68. Great blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A theme like yours with a few simple tweeks would really make my blog shine. Please let me know where you got your design. Thanks

  69. Your house is valueble for me. Thanks!…

  70. Needed to write you this little bit of note to be able to thank you very much the moment again for your personal gorgeous information you have shared on this website. It is so unbelievably open-handed with people like you to grant publicly exactly what many individuals might have marketed as an electronic book to get some cash for themselves, even more so since you could have done it in case you wanted. These concepts in addition acted to become easy way to be sure that other people online have a similar dreams really like my own to see significantly more when it comes to this matter. Certainly there are lots of more pleasurable periods up front for individuals who scan through your site.

  71. I like this site so much, bookmarked. “I don’t care what is written about me so long as it isn’t true.” by Dorothy Parker.

  72. You made some decent points there. I did a search on the subject and found most people will go along with with your site.

  73. Hi, i feel that i noticed you visited my blog so i came to “go back the want”.I am trying to to find things to enhance my web site!I assume its good enough to use some of your ideas!!